Ciśnienie w uszach – przyczyny, objawy wysokiego ciśnienia w uchu

Uczucie zatkanych uszu, ciśnienie w uszach czy też dziwne uczucie rozpierania w uchu najczęściej mają związek z nagłą zmianą ciśnienia atmosferycznego. Jak temu przeciwdziałać i obniżyć ciśnienie w uszach? Kiedy wskazana jest pilna wizyta u specjalisty w celu wykonania badania ciśnienia w uchu lub wdrożenia bardziej specjalistycznego leczenia? Sprawdź.

Spis treści:
1. Objawy ciśnienia w uszach
2. Ciśnienie w uszach – przyczyny
3. Jak wyrównać ciśnienie w uszach?
4. Diagnostyka i badania
5. Kiedy do specjalisty?
FAQ: Pytania o ciśnienie w uszach

1. Najczęstsze objawy nieprawidłowego ciśnienia w uszach

Nieprawidłowe ciśnienie w uszach może objawiać się na wiele sposobów, w zależności od przyczyny i indywidualnej reakcji organizmu. U niektórych osób pojawia się jedynie uczucie pełności w uchu, tymczasem inni pacjenci mogą odczuwać uczucie rozpierania w uchu i szumy uszne (szeleszczenie, dzwonienie lub pisk słyszane bez zewnętrznego źródła dźwięku)¹.

Poza typowymi objawami zatkanego ucha, zaburzenia ciśnienia w uszach mogą sygnalizować także¹ ²:

• bębnienie, dudnienie lub pulsowanie, pomimo braku zewnętrznego źródła dźwięku;
• klikanie lub strzelanie w uchu przy ziewaniu lub przełykaniu;
• wrażenie pogorszenia słuchu, zwykle o przemijającym charakterze, porównywane przez pacjentów do słyszenia dźwięków spod wody lub zza ściany;
• zaburzenia równowagi;
• zawroty głowy.

W przypadku współwystępowania ostrego stanu zapalnego i nierównego ciśnienia w uszach objawem może być również ból ucha¹. Może on przyjmować postać od łagodnego dyskomfortu po silny, pulsujący ból – jak przy objawach zapalenia ucha.

Warto wiedzieć
Termin „duże ciśnienie w uszach” odnosi się do subiektywnego uczucia pacjenta – zatkania lub rozpierania w uchu. Natomiast „ujemne ciśnienie” jest określeniem medycznym i jest to stan, w którym ciśnienie w uchu środkowym jest niższe niż w otoczeniu³.

2. Ciśnienie w uszach – możliwe przyczyny

Dziwne uczucie rozpierania w uchu najczęściej ma przejściowy charakter i wynika z nagłej zmiany ciśnienia atmosferycznego. Podczas lotu samolotem, jazdy windą, szybkiej jazdy na rowerze po górach czy też w czasie nurkowania ciśnienie w uchu środkowym nie nadąża za zmianami otoczenia, co skutkuje uczuciem ciśnienia w głowie i uszach¹.

To jednak nie są jedyne możliwe przyczyny ciśnienia w uszach. Ucisk w głowie i uczucie zatkanych uszu mogą wskazywać także na¹ ² ³:

• infekcje (na przykład grypa, przeziębienie, ostre lub przewlekłe zapalenie ucha środkowego albo zapalenie zatok);
• niedrożność trąbki Eustachiusza – ta niewielka struktura anatomiczna łączy ucho środkowe z górną częścią gardła i odpowiada za wyrównywanie ciśnienia w uchu środkowym. Dysfunkcja (zaburzone lub nieprawidłowe działanie) trąbki Eustachiusza może skutkować uczuciem zatkanych uszu;
• obecność woskowiny lub ciała obcego w przewodzie słuchowym – nagromadzona woskowina może tworzyć czop woskowinowy. Wskutek nagromadzenia resztek naskórka w uchu może dojść także do rozwoju tzw. cholesteatoma. Narośl zlokalizowana jest najczęściej za błoną bębenkową lub kością za uchem;
• stosowanie niektórych leków – niektóre leki, np. aspiryna, beta-blokery, leki hipotensyjne czy niektóre antydepresanty mogą powodować uczucie rozpierania w uchu i szumy;
• wysokie ciśnienie krwi – osoby zmagające się z nadciśnieniem mogą odczuwać w różnych sytuacjach ucisk w uszach. Objawy mogą się nasilać np. w czasie wysiłku fizycznego lub podczas schylania się.

Przyczyną zatkanego ucha i wysokiego ciśnienia w uszach mogą być też schorzenia⁴ ⁵:

• choroba Ménière’a – w przebiegu tej choroby ucha wewnętrznego dochodzi do nagromadzenia płynu w błędniku (jest to tzw. wodniak endolimfatyczny), czego objawami mogą być zawroty i ból głowy, ciśnienie w uszach, szumy uszne, a nawet utrata słuchu. Ataki mogą występować pojedynczo lub w seriach, zwykle objawy dotyczą jednego ucha;
• nerwiak nerwu słuchowego – łagodny guz w uchu wewnętrznym może objawiać się jednostronną utratą słuchu, szumami usznymi oraz zawrotami głowy.

Czy wiesz, że…?
Stres także może wpływać na nasze uszy. W stresujących sytuacjach dochodzi bowiem do napięcia mięśni szczęki, szyi i twarzy, co może z kolei utrudniać prawidłowe wyrównywanie ciśnienia w uchu⁶ ⁷. To dlatego po długim i stresującym dniu zauważamy uczucie ciśnienia, szum w uszach czy pulsowanie.

3. Jak wyrównać ciśnienie w uszach?

Jak obniżyć ciśnienie w uszach? W wielu przypadkach ucisk w uchu można złagodzić prostymi, domowymi metodami. Wśród domowych sposobów na zatkane ucho, wymienia się między innymi ¹ ²:

• przełykanie śliny lub wody – czynność ta aktywuje mięśnie gardła i trąbkę Eustachiusza, wyrównując ciśnienie;
• ziewanie lub celowe otwieranie ust i wykonywanie różnych ruchów szczęką – podobnie jak przy połykaniu śliny, czynność ta pomaga otworzyć trąbkę słuchową i wyrównać ciśnienie;
• żucie gumy – to dobry sposób na wyrównanie ciśnienia w uszach po locie samolotem.

Czy wiesz, że…?
W załagodzeniu ucisku w uchu może pomóc metoda Valsalvy. Polega ona na delikatnym przedmuchiwaniu zatkanego nosa przy zamkniętych ustach⁸. Osobom szczególnie wrażliwym na ucisk w uchu w trakcie lotu samolotem czy też podczas pływania mogą pomóc również indywidualne ochronniki słuchu.

Jak wyrównać ciśnienie w uszach, gdy przyczyną jest poważniejszy problem zdrowotny?

Jeśli przyczyną ciśnienia w uszach jest obecność woskowiny w przewodzie słuchowym, ulgę może przynieść profesjonalne płukanie ucha w gabinecie laryngologicznym¹. Zabieg poprzedza się zawsze badaniem ciśnienia ucha. Gdy natomiast podejrzewany jest poważniejszy problem zdrowotny, np. choroba Ménière’a, dysfunkcja trąbki słuchowej, przewlekłe zapalenie ucha czy zaburzenia krążenia, lekarz może zalecić pogłębioną diagnostykę.

Leczenie problemów z nieprawidłowym ciśnieniem w uszach rozpoczyna się od ustalenia przyczyny niepokojących objawów. W zależności od stwierdzonego problemu zdrowotnego pacjent może zostać skierowany na¹ ² ⁴ ⁸:

• leczenie farmakologiczne – np. przy pomocy leków poprawiających krążenie w uchu wewnętrznym, kropli do nosa obkurczających błonę śluzową lub preparatów łagodzących ból oraz wspierających leczenie stanów zapalnych;
• terapię z pomocą specjalistycznych urządzeń do leczenia ujemnego ciśnienia w uchu środkowym poprzez autowentylację;
• zabiegi medyczne – przy braku efektu farmakoterapii dostępne są procedury medyczne, mające na celu wyrównanie ciśnienia w uchu środkowym, takie jak np. cewnikowanie trąbki słuchowej czy drenaż ucha środkowego. W przypadku zmian o charakterze nowotworowym standardowym postępowaniem jest chirurgiczne usunięcie guza, a następnie wdrożenie odpowiedniego leczenia onkologicznego.

Warto pamiętać o działaniach wspomagających, takich jak np. fizjoterapia stawów skroniowo-żuchwowych czy rehabilitacja słuchu. Natomiast, gdy przyczyną nieprawidłowego ciśnienia w uszach jest choroba Ménière’a, terapia koncentruje się przede wszystkim na łagodzeniu objawów⁵. Lekarz może zalecić: ograniczenie spożycia kofeiny i alkoholu, stosowanie diety o niskiej zawartości soli oraz przyjmowanie leków przeciw zawrotom głowy. W niektórych przypadkach konieczne może być leczenie chirurgiczne, np. odbarczenie worka endolimfatycznego lub przecięcie nerwu przedsionkowego.

4. Jak sprawdzić ciśnienie w uchu? Diagnostyka i badania ciśnienia w uchu

Gdy uczucie zatkanych uszu (ciśnienie) utrzymuje się długo, powraca regularnie lub towarzyszą mu inne niepokojące objawy, należy udać się do lekarza rodzinnego albo od razu do specjalisty – laryngologa.

Diagnostyka ciśnienia w uszach może obejmować takie badania jak⁹ ¹⁰:

• audiometria tonalna – czyli określenie progów słyszenia i wykluczenie odbiorczego ubytku słuchu;
• fiberoskopia – czyli ocena ujścia trąbki Eustachiusza w nosogardle;
• otoskopia – czyli ocena błony bębenkowej i przewodu słuchowego pod kątem obecności płynu w jamie bębenkowej oraz innych nieprawidłowości;
• próby czynnościowe, oceniające drożność trąbki Eustachiusza, takie jak próba Toynbee’ego czy próba Valsalvy;
• standaryzowany kwestionariusz ETDQ-7 – narzędzie służy do subiektywnej oceny zaburzeń trąbki słuchowej;
• test Williamsa – czyli ocena funkcji trąbki Eustachiusza;
• tympanometria – czyli ocena podatności błony bębenkowej na zmiany ciśnienia w przewodzie słuchowym zewnętrznym.

W razie potrzeby oraz w skomplikowanych przypadkach lekarz może zlecić także dodatkowe badania, takie jak np. tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny.

Nie zwlekaj z wizytą u specjalisty, gdy:

• dolegliwości utrzymują się przez kilka dni;
• objawy nasilają się;
• zauważasz dodatkowe niepokojące objawy, np. ból, silne zawroty głowy lub wyraźne pogorszenie słuchu.

5. Dlaczego uczucie ciśnienia w uszach powinno skłonić do wizyty u specjalisty?

Uczucie ucisku w uchu, ciśnienia w uszach, zawroty głowy czy piszczenie w uszach mogą wskazywać na poważniejsze problemy zdrowotne, które wymagają diagnostyki medycznej. Przykładowo dysfunkcja trąbki Eustachiusza, która może być przyczyną tego typu objawów, jeśli jest nieleczona, może prowadzić do pogorszenia słuchu, a nawet trwałego uszkodzenia błony bębenkowej lub struktur ucha środkowego. Diagnostykę problemów związanych z uczuciem ciśnienia w uszach często rozpoczyna się od wizyty u protetyka słuchu. Zatem jeśli zauważasz u siebie lub bliskiej osoby niepokojące objawy, nie zwlekaj – umów się na konsultację w Audika.

Pomożemy w zidentyfikowaniu podłoża niepokojących objawów, zaproponujemy również metody wspierające słyszenie, dzięki czemu zdążysz zadbać o swój słuch, zanim problem się pogłębi. By wykonać badanie słuchu w Audika, niepotrzebne jest skierowanie od lekarza. Wystarczy, że wypełnisz formularz kontaktowy na naszej stronie internetowej.